Uit onderzoek blijkt dat (jonge) dokters structureel overwerken. We know. Maar waarom doen we dat eigenlijk? En is dat echt alleen maar in de zorg zo? Marijn Houwert, traumachirurg in het UMC Utrecht werpt een blik op het onderwerp ‘overwerken in de zorg’ in zijn gastblog.

Waarom we overwerken in de zorg

Een appje als ik mazzel heb

De tondeuse zoemt door mijn haar en we hebben het over werktijden. ‘Hoeveel werk jij eigenlijk?’ vraag ik mijn barbier. ‘Hoeveel uur er in mijn contract staat of hoeveel ik werk?’ is de wedervraag. ‘Nou, beide dan maar’ antwoord ik. Hij werkt minimaal 12 uur extra op de 38 uur in zijn contract. ‘Krijg je daar nog wat voor terug?’ ‘Hahaha, die is gek. Een appje als ik mazzel heb.’

Het blijft een interessant fenomeen. Werktijden. Ik heb net het onderzoek gelezen van belangenorganisatie De Jonge Dokter. Jonge artsen werken gemiddeld zo’n negen uur per week over. Driekwart van de bevraagden krijgt overuren niet gecompenseerd, 9% ziet er nog wat van terug in vrije dagen en uitbetalen is eigenlijk een no-go. En waag het niet er wat van te vinden: dan kom je niet in opleiding. Want hard werken en niet zeuren hoort erbij als medisch specialist.

We komen nu uit op een heikel punt en daarom houd ik het maar bij mezelf. Ik vind namelijk dat je als chirurg hard moet kunnen werken en een beetje pijn moet kunnen lijden. Een operatie is immers niet altijd klaar als jij er wel klaar mee bent. Midden in de nacht met spoed je bed uit is meestal niet prettig, althans in mijn optiek. Maar overwerken in de zorg, dat hoort wel bij het vak. 

Doorzetten en niet zeuren op z’n tijd zijn belangrijke eigenschappen. Daarbij is chirurgie een ervaringsvak. Hoe meer uren je maakt, hoe beter je wordt. Maar geldt dat ook voor jonge dokters in opleiding? Er is voldoende literatuur, met name vanuit de overkant van de oceaan, wat laat zien dat meer echt niet altijd beter is.

Er is ook niks mis met incidenteel langer werken omdat de noodzaak er is. Soms is dat een mooie (spoed)operatie, soms is dat gewoon drukte en wil je collega’s niet laten zitten. Maar er is nogal een verschil tussen incidenteel en structureel. Structureel verdient namelijk een wederdienst.

Doe niet zo moeilijk

We worden in Nederland doodgegooid met regeltjes. Waag het niet om 24 formulieren in te sturen voor je herregistratie als het er 25 moeten zijn. Je herregistratie gaat niet door ook al werk je 5 dagen per week in de patiëntenzorg en heb je al je punten braaf verzameld. De formulieren kloppen niet. Maar als het gaat om gewerkte uren? Doe niet zo moeilijk. Is allemaal voor de patiënt, het ziekenhuis of de samenleving. Niet zeiken.

Eigenlijk is dat raar. Je spreekt met elkaar af om 38 uur te werken, sterker nog, je zet het zwart op wit. Maar daar klopt in de praktijk geen biet van. Het worden er zomaar 50 zonder enige vorm van compensatie. En iedereen vindt dat heel normaal. Sterker nog: als er extra geld voor zorgverleners moet komen, holt de coalitie de kamer uit. Daarvan hoeven we niet veel te verwachten dus. Applaus wellicht maar zeker geen centen.

Een beetje erkenning en wat meer vrije dagen

Terug naar mijn barbier. ‘Weet je wat is het vriend?’ zegt hij. ‘Ik ben gewoon betrokken bij deze tent en ik houd van mijn vak. Dus ik doe het gewoon. Maar een beetje erkenning en wat meer vrije dagen zouden lang niet gek zijn.’ En zo is het.

Bijna niemand wordt nog dokter voor het geld. Er zal een enkeling mee te paaien zijn, maar de meerderheid is waarschijnlijk erg blij met meer vrije dagen, een extra congres of gewoon een investering in eigen ontwikkeling. Met de intrinsieke motivatie van onze jonge collega’s is namelijk niks mis. En als we het echt niet meer weten als supervisor of bestuurder, kunnen we altijd beginnen met een appje.

 

Meer lezen? 3 manieren om je grenzen beter te bewaken

Categorie Persoonlijke verhalen uit de zorg Tekst Mia Wessels Tags overwerken, patiëntenzorg, regels, werktijden,

When something is important enough, you do it even if the odds are not in your favour

Elon Musk